مقالات علمی-تحقیقی

۱ دلو؛ زادروز فردوسی فرزانه استاد سخن

اول ماه دلو سال ۳۱۹ هجری شمسی روزی است که در آن «حکیم ابوالقاسم فردوسی» حکیم سخن، حکیم توس و استاد سخن پا به عرصه وجود گذاشت

ادامه مطلب

فروکاست زن به تنانگی

سخت‌گیری‌هایی که امروزه بر بانوان تحمیل می‌شود، نشانه رشد افراطیت است. این شکل افراطی اسلام نیست، بلکه به قول «اولیور روا» شکل اسلامی افراطیت است…

ادامه مطلب

مناقشات هرات و مرز ناپیدای سپهر عمومی و حریم خصوصی

از موضوعاتی که در مناقشات هرات پیرامون امر به معروف و نهی از منکر کمتر مورد توجه قرار گرفته و کمتر در باره‌اش روشنگری شده است، تفکیک دو قلمرو اساسی در زندگی شهروندان است، یکی سپهر عمومی و دیگری حریم خصوصی

ادامه مطلب

تصور از افغانستان پسا-امریکا: اختلافات می‌تواند به جنگ داخلی بینجامد

علی‌رغم موضع طالبان در مورد تقسیم قدرت، دیدگاه اجتماعی این گروه و دیدگاه آن‌ها در مورد سیاست خارجی، دفاع و اقتصاد با کسانی که در حال حاضر در قدرت هستند، کاملاً در تضاد و تقابل است…

ادامه مطلب

ده اکتشاف علمی در دهه گذشته که جهان را تکان داد

علم در جهان امروز سرعت رشد خارق‌العاده‌ای به خود گرفته است. به نحوی که ممکن است به آسانی دستاوردهای جدید را فراموش کنیم

ادامه مطلب

ارتش و دولت در آسیای مرکزی؛‌ از ارتش سرخ تا استقلال

توجه به تروریزم و اسلام به این معنا بوده که منطقه مورد توجه قدرت‌های اصلی، به ویژه ایالات متحده قرار گرفته است. علاقه استراتژیک به آسیای میانه، فقط نتیجه گسترش طالبان نبود، بلکه تمایل به تضعیف روسیه و نزدیک شدن به چین بود…

ادامه مطلب

کابل؛ پایتختی تاریک با هوای مسموم

آلودگی هوای کابل مدتهاست که از مرز بحران گذشته است و در حال حاضر ساکنان این شهر در میان دود، ریزگردها و انواع گازهای خطرناک نفس می‌کشند. در این بین سونامی امراض تنفسی روزانه هزاران بیمار را روانه مراکز درمانی داخل و خارج از کشور می‌کند. با این حال نه از مردم صدایی بلند می‌شود و نه دولت در پی راه چاره‌ای است

ادامه مطلب
حامد کرزی؛

با میزانی از فساد موافق است و از رازهای دوره حکومتش می‌گوید

کرزی می‌گوید:«‌ تلاش‌های زیادی انجام شده تا حقایق را پنهان کند، به ویژه در مورد تلفات غیرنظامیان. من به آن‌ها چندین بار گفتم که اگر می‌خواهید با تروریزم و افراد بد بجنگید، من مانع نمی‌شوم، اما لطفاً مردم افغانستان را تنها بگذارید.»‌

ادامه مطلب

مسعود و صلح با طالبان؛ مذاکره با ملا ربانی در خط نبرد

همگی بر روی بام همان اتاق رفتند و مذاکرات شروع شد. فکر می‌کنم از جانب طالبان هفت یا هشت نفر بر روی بام دیده می‌شدند. تاجایی که به یاد من مانده است ملاقات کمتر از یک ساعت دوام کرد؛ زیرا شام نزدیک شده بود٬ با ختم مذاکره دوباره به طرف کابل حرکت کردیم…

ادامه مطلب

مسعود و صلح با طالبان؛ ملاقات دوم در میدان شهر

ما به طرف میدان شهر حرکت کردیم و بعد از عبور از کوتل بیل که در دست طالبان بود تا محل ملاقات رفتیم. محل ملاقات جایی بود حدود سه کیلومتر داخل ساحه طالبان. در مسیر راه صدها طالب مسلح در کنار جاده دیده می‌شدند که معلوم بود برای تامین امنیت جابجا شده بودند…

ادامه مطلب

مسعود و صلح با طالبان؛ مذاکره در میدان‌شهر

هنگامی که به محل ملاقات رسیدیم٬ متوجه شدم که طالبان پتو‌هایی را بر روی برف درکنار جاده انداخته‌اند و معلوم شد که محل ملاقات در فضای باز و روی برف‌هاست…

ادامه مطلب

مسعود و صلح با طالبان؛ این گروه از کجا آمد؟

طالبان یک گروه قومی٬ دینی و تندرو هستند. به عبارت دیگر طالبان ترکیبی هستند از قوم محوری همراه با برداشت‌های سطحی از دین و تندروی در عملکرد…

ادامه مطلب

برنامه‌ریزی شهری در افغانستان و چالش‌های پیش رو

برنامه قبلی کابل، ماستر پلان ۲۵ ساله به سبک اتحاد جماهیر شوروی تا سال ۲۰۰۳، زمانی ساخته شد که این شهر حدود نیم میلیون نفر باشنده داشت – بسیار متفاوت از جمعیت شلوغ و ترافیک پر سر و صدا و آشفته فعلی که اکنون شهر را خفه می‌کند…

ادامه مطلب

رسولان کذاب ملت سازی

شب و روز همه مصروف بازاریابی برای «یون» و «تنویر» اند. چرا ما به جای یون، روشنیالی را به عنوان نماینده تفکر پشتون‌ها مطرح نکنیم؟ چرا برای افکار روشنیالی بازاریابی ننماییم؟

ادامه مطلب

وحیدمژده؛ نویسنده‌ای‌ بدون میراث ‌فکری

نویسنده مدتی در وزارت‌خارجه طالبان کارمند بوده‌ است و بارها درکتاب از چشم‌دیدهای خویش نقل کرده، یا هم از طریق روابطی که با طالبان داشته‌، معلومات خویش را تکمیل کرده‌است و از زبان آن‌ها معلومات را در کتاب گنجانیده‌…

ادامه مطلب

۱۲ تا ۱۷ ربیع‌الاول؛ وحدت مسلمین رمز پیروزی و سعادت است

خدا، قرآن، پیامبر و قبله از نقاط اشتراک و اصول امت اسلامی است که اگر بر آن چنگ زده شود، هیچ اختلاف فکری و عقیدتی نمی‌تواند در جامعه اسلامی رخنه کند. اکنون مسلمانان از اصول دور افتاده و به فروع چسپیده‌اند…

ادامه مطلب

فلسفه تعلق «خُمس» به سادات چیست؟

در جوامع سنتی، توتم‌ها عبارت از عالمان دین، سادات، حضرات و پیرها می‌باشند. در جامعه مدرن اما، «توتم»‌ها جنبه غیر مقدس همانند قهرمانان ملی، هنرمندان، ورزشکاران، هالیوود و بالیوود می‌باشد…

ادامه مطلب

آیا انسان در جهان هستی تنهاست؟

انسان تا کنون پیام‌های بسیاری به دوردست‌های کیهان فرستاده است. وقتی از دوردست‌ها صحبت می‌کنیم مقصودمان واقعاً جایی در دوردست ‌هاست. به حدی دور که مدت زمان لازم برای رسیدن پیام به آنجا، از تمام تاریخ تمدن انسان بر روی زمین طولانی‌تر است…

ادامه مطلب

رباعی و زیبایی‌های منحصر به فردش؛ نگاهی به مجموعه شعر «انکار»

چهارمین مجموعه شعر آقای ثاقبی شاعر جوان بلخی گواه این امر است. با این که شاعر چهار مجموعه شعر در طول چندین سال اخیر نشر کرده است ولی به لحاظ زیبایی شناسی نتوانسته است جایگاه خویش را به عنوان شاعر و به صورت خاص رباعی سرا میان شاعران معاصر به دست آورد…

ادامه مطلب

شکست اسلام سیاسی و پویایی تفکر ملی در افغانستان

اگر اسلام سیاسی را منهای اسلام سنتی بگیریم، منهای امام ما ابوحنیفه (رح) بگیریم یعنی اسلام سنتی را معیار قرار بدهیم ولاغیر، اسلام سیاسی همین حالا هم نه پویایی دارد، نه برنامه و نه هم محبوبیت. به طور ساده باید گفت این اسلام سیاسی برخلاف اسلام سنتی نتوانست تشکیل حکومت بدهد‌

ادامه مطلب

نظام جمهوری؛ دشمنان و دوستانش

پنجمین دشمن جمهوری، کاندیداهایی است که کاندید شده‌اند اما قبل از انتخابات ادعای تقلب داشتند، این‌ها مردم را بی‌باور کردند کسانی که لج کردند که ما استیکر نمی‌زنیم و رای هم می‌دهیم کسانی که کاندیدای جمهوری بودند اما از امارت دفاع می‌کردند

ادامه مطلب

مثنوی؛ بزرگترین حماسهٔ روحانیِ بشریّت

مثنوی ساختاری پیچیده و سیّال دارد. بوطیقای روایت و قصّه در آن، پیوسته شکل عوض می‌کند و به هیچ‌روی قابل طبقه‌بندی نیست، هرچند این طبقه‌بندی گسترده و متنوع باشد. سراینده، در هر لحظه‌ای فهمی تازه از روایت دارد و بوطیقای نوی، برای همان لحظه می‌آفریند…

ادامه مطلب

انتخابات و توسعه سیاسی؛ چرا رأی می‌دهیم؟

محرومیت‌های گروهی و نقش رهبران کاریزماتیک حزبی، رفتار سیاسی رأی آنان را تعیین می‌کنند. با وجود هر نیت و اختیار یکی از الگوها برای به دست آوردن قدرت، آنچه که اهمیت دارد، باورمندی به اصل انتخابات به عنوان یک شیوۀ دمکراتیک است. در این شکی نیست که هر جامعه‌ای بر بنیاد واقعیت‌های خودش به انتخابات می‌نگرد

ادامه مطلب

تأملی بر نظام‌های انتخاباتی

اکنون افغانستان در آزمون مهمی قرار دارد. انتخابات یکی از مهم‌ترین پروسه‌های ملی برای تداوم نظام جمهوری است. بحث اصلاح نظام انتخاباتی بارها از سوی سیاسیون و جامعه مدنی مطرح گردیده است اما به آن اعتنایی صورت نگرفته است…

ادامه مطلب

از استعمار تا دمکراسی؛ در افغانستان چه باید کرد؟

اکنون پس از گذار از استعمار انگلیس و سیطرۀ روس، به دمکراسی امریکایی و در شرایطی که افراطیت مذهبی منجر به امارت‌طلبی و خلافت‌خواهی شده است، افغانستان به کدام سمت روان است؟ اوضاع و احوال سیاسی و اجتماعی امروز چه رابطه‌ای با مسیرهای پیموده شدۀ دیروز دارد. آیا بیم آن می‌رود که بار دیگر تاریخ تکرار شود و دمکراسی نوپای ما با سقوط مواجه گردد

ادامه مطلب