مقالات علمی-تحقیقی

زیبایی‌شناسیِ زشتی

پس زشتی هم، همچون زیبایی، مفهومی نسبی است. مارکس در دست‌نوشته‌های اقتصادی و فلسفی ۱۸۴۴، زشتی را مفهومی تعریف می‌کند که تنها در غیاب ثروت، یا اگر بخواهیم بهتر بگوییم، در غیاب قدرت معنا می‌یابد…

ادامه مطلب

عبیدالله زاکانی؛ بزرگترین طنز پرداز ادبیات فارسی

زاکانی از شاعران معاصر سلاطین اینجو و آل جلایر به شمار می‌رفت. همچنین وی با حافظ شیرازی، سراج‌الدین قمری و سلمان ساوجی معاصر بود. در خصوص شرایط سیاسی دوران زندگی زاکانی باید گفت، وی در روزگار آشفته و نابسامانی می‌زیست

ادامه مطلب

آندره برتون، پادشاهِ دیوانگان؛ بنیانگذار مکتب سورئالیسم

در سال‌های بعد، «اکسپرسیونیسم انتزاعی» بر دنیای هنر سایه افکند و «اگزیستانسیالیسم» نیز نام خود را در سیاست مطرح کرد؛ هر دوی این جنبش ها، از «برتون» و آثارش تأثیر پذیرفته بودند

ادامه مطلب

خداحافظ گاری کوپر؛ یک شاهکار ضد جنگ

در کتاب «خداحافظ گاری کوپر» عموماً شاهد زبان تند و نگاه منتقدانه نویسنده نسبت به سیاست و دولت‌ها و جنگ هستیم، اما این امر در فصل اول کتاب بسیار برجسته‌تر و صریح‌تر دیده می‌شود. از نگاه نویسنده، هیچ دولت و هیچ حزبی از نقد در امان نیست و رومن گاری با زبانی هجوگونه، همه سو را هدف می‌گیرد

ادامه مطلب

رصد‌های تازه‌ی ناسا از گذر یک سیارک خطرناک؛ آیا سیارک آپوفیس به زمین برخورد خواهد کرد؟

دانشمندان تصور می‌کردند که سیارک آپوفیس در سال ۲۰۳۶ یا ۲۰۶۸ به زمین برخورد کند، اما عبور دو هفته پیش این سیارک از کنار زمین، موجب شد اخترشناسان داده‌های مفیدی بدست بیاورند. دانشمندان از یک آنتن رادیویی استفاده کردند تا حرکت «آپوفیس» را ردیابی کنند و دریافتند که تاثیر این سیارک دیگر به آن صورت که احتمال می‌رفت، نیست

ادامه مطلب

شکل‌های زندگی: زولا، هضم در ساختار

اگر زولا امروز زنده بود، چه چیز یا چه کسی را متهم می‌کرد؟ آیا اساساً ساختار‌های پیچیده فعلی و انتزاعیات غول‌آسایی که بر سرنوشت انسان‌ها حاکم‌اند، امکان برآشفتن انسان را ممکن می‌کنند؟ یعنی زولا می‌تواند اتهامات خود را متوجه ساختار‌های موجود کند بی‌آنکه هضم همان انتزاعیات و ساختار‌ها نشود؟

ادامه مطلب

وادی فرغانه؛ بهشت بابرشاه پس از شوروی

پس از عبور از مزارع گندم با پس‌زمینه دندانه دندانه قله‌های پوشیده از برف، سبد پربار میوه‌ وطن محبوب بابُر، منظره را کامل می‌کند. سی سال پیش هرچه بوده، اکنون خبری از کارخانه پنبه در این دره نیست. فرغانه دوباره همان بهشت روی زمینی است که در زمان بابُر بوده

ادامه مطلب

چگونه از انسان‌های معمولی به انسان‌های مصرف‌گرا تبدیل شدیم؟

کالایی‌سازی واقعیت و تولید نیاز پیامد‌های جدی در برساخت بشر امروزی داشته است. هربرت مارکوزه، فیلسوف، می‌گوید: «مردم خودشان را از طریق کالایی که مصرف می‌کنند، می‌شناسند»

ادامه مطلب

بقایای یک انفجار عجیب؛ ستارگان چگونه نابود می‌شوند؟!

به نظر می‌رسد که این جرم، بقایای انفجاری باشد که از یک کوتوله سفید به جا مانده است. کوتوله‌های سفید، از نوعی از ستارگان نظیر خورشید ما شکل می‌گیرند و زمانی ایجاد می‌شوند که سوخت آن‌ها تمام شود و به بقایایی درخشان تبدیل شوند

ادامه مطلب

ویرجینیا وولف، خانم دالاوی و زنانه‌های بی‌اهمیت

وولف حرف‌های سطحی و روزمره را کنار می‌گذارد، به دنیای درونی بعضی از این آدم‌ها می‌رود و کم‌کم در طول رمانی کم‌حجم نشان می‌دهد آدم‌های سه نسل انگلستان که در ظاهر قوی، موفق و سربلند به نظر می‌آیند، در درون موجودات ناکام پاکباخته‌ای‌اند که دیگر نشانی از اقتدار بریتانیای کبیر در شخصیتشان هویدا نیست

ادامه مطلب

نخستین ترجمۀ انگلیسی کتاب فضایل بلخ؛ روایتی متفاوت از تاریخ پنج قرن نخستین اسلامی

شهرت بلخ بیشتر به واسطۀ حضور و فعالیت شخصیت‌های تاریخی در آن، به ویژه تا پیش از حملۀ مغول است. مثلا بر اساس روایات تاریخیِ زردشتی پیوند تنگاتنگی میان بلخ و زردشت هست؛ اسکندر با همسر محبوب سغدی خود رکسانا در بلخ ازدواج کرد

ادامه مطلب

جنگ و اثرات روانی آن بر طیف‌های مختلف جامعه!

زمانی که جنگ رخ می‌دهد تعلقات و وابستگی‌های عاطفی به صورت ناگهانی قطع می‌شود و باعث آسیب دیدن کودک می‌شود، اما مسئله‌ اصلی این است که این موضوع در دوران کودکی تمام نمی‌شود و فرد تا دوران بزرگسالی به خاطر آسیب‌هایی که در دوران کوکی دیده است تحت تاثیر قرار می‌گیرد

ادامه مطلب

طالبان و نظام اسلامی؛ از شعار تا محتوا

گره زدن سیاست به امر مقدس علاوه بر این‌که فرصت گسترده‌ای برای روی کار آمدن مستبدان در تاریخ ما فراهم آورده است، زمینه‌ نظریه‌پردازی عقلانی در این باره را به شدت محدود کرده و اجازه نداد هیچ‌گاه بستر پیدایش نظریات فربه سیاسی مانند آن‌چه یونانیان کردند در میان ما فراهم شود

ادامه مطلب

مهربانی کنید و سلامت باشید!

مصرف پول برای دیگران و نه برای لذت‌بردن خودتان، می‌تواند منجر به شنوایی بهتر، بهبود خواب و کاهش فشار خون شود و اثراتی به اندازه اثرات شروع مصرف داروی جدید فشارخون بالا دارد

ادامه مطلب

آیا قدرت ارتش پاکستان رو به زوال است؟

ارتش از زمان روی‌کار آمدن عمران خان تاکنون با مهار هرگونه مخالفت و بستن هرگونه راه برای مخالفت، تلاش کرده است تا پاکستان را در «نیمه‌ راه به دقت ترسیم ‌شده بین دموکراسی و دیکتاتوری» حفظ کند

ادامه مطلب

استاد رهنورد زریاب، تکیه‌گاه کابل بود!

زریاب دیگری وجود نخواهد داشت، نه برای داستان نوشتن و ادیب بودن که همین حالا هم نویسنده‌های خیلی خوب زیادند، برای سلوک خاص و شخصیت بی‌مثالش. برای این که یکی از معناهای کابل بود، برای این که تکیه گاهی بود که دیگر نیست

ادامه مطلب

شمعی در شبستانی: یادداشتی در مرگ رهنورد زریاب

دوره‌ پسین کار زریاب دیدن و شنیدن انسان و جهان به گونه‌ای دیگر است:‌ از طریق تاریخ. به استثنای دو سه داستان کوتاه و بلند وی در این دوره، باقی نوشته‌هایش همه درگیر امر تاریخی‌اند. و اما او به تاریخ چگونه می‌نگرد؟

ادامه مطلب

چرا «دروغگوها» وجدان درد ندارند؟

آیا ممکن است مغز با رفتاری که موجب آزار ما می‌شود هم سازگار شود؟ به عبارت دیگر اگر ما به طور مداوم درگیر کاری شویم که نسبت به آن احساس بدی داریم، آیا پاسخ هیجانی ما به این رفتار کمتر می‌شود؟

ادامه مطلب

جایگاه معنوی قدس در نگرش اسلام

اسلام نشانه‌ بازگشتِ ادیان توحیدی به خاستگاه ابراهیمی و مسیر اصلی‌شان است و بنابراین، اسلام بر نقش بیت‌المقدس همچون مرکز متعالی ادیان ابراهیمی می‌نگرد. تقسیم این مرکز به بیت‌المقدس و مکه و اتحاد آنان در پایان زمان نیز در اسلام مجدداً مورد تأکید قرار گرفته است

ادامه مطلب

جایگاه معنوی قدس در نگرش اسلام

اسلام نشانه‌ بازگشتِ ادیان توحیدی به خاستگاه ابراهیمی و مسیر اصلی‌شان است و بنابراین، اسلام بر نقش بیت‌المقدس همچون مرکز متعالی ادیان ابراهیمی می‌نگرد. تقسیم این مرکز به بیت‌المقدس و مکه و اتحاد آنان در پایان زمان نیز در اسلام مجدداً مورد تأکید قرار گرفته است

ادامه مطلب

انسان مدرن از «اخبار» فرار می‌کند؟!

آیا مشغولیت دائم ما با خبر برای مان فایده‌ای داشته است؟ پاسخ‌هایی که به این سؤال داده می‌شود تفاوت‌های فراوانی با هم دارند، اما همه موافق‌اند که حرفۀ خبر وارد یکی از بحرانی‌ترین دوران‌های خود شده است

ادامه مطلب

جنگ داخل، صلح خارج

این گفته داکتر محب گفته دقیقی است، خواست همه افغان‌هاست، مگر کسانی که شیفته هوتل و نان و آب خارجند و این نان و آب، حالا سال‌هاست در گوشت و خون اهل سیاست نفوذ کرده است

ادامه مطلب

استاد زریاب؛ نفر اول ادبیات داستانی افغانستان

بی‌جا نیست اگر اعظم رهنورد زریاب را به تنهایی یک «فرهنگستان زبان و ادب فارسی» بدانیم. او در این سال‌هایی که زبان فارسی افغانستان با آسیب‌ها و تهاجم‌های مختلفی که به اشکال گوناگون زبان فارسی افغانستان را تهدید می‌کرد، ایستاد

ادامه مطلب
کتابی در عالم سیاست و قدرت؛

«موانع پیدایش حکومت کارآمد در افغانستان از ۲۰۰۱ به بعد»

کتاب با حوصله‌مندی و دقت زیاد موانع، چالش‌ها، فرصت‌ها و عوامل تاثیرگذار را بر روند حکومت داری و ساختار سازی در کشور بررسی نموده و روی هر بخش به صورت جامع مانور داده است

ادامه مطلب

روایت شکست؛ داستان یک امریکایی از هلمند

مردم اغلب از من می‌پرسند افغانستان چگونه است، اما من هیچ‌وقت نتوانستم پاسخی به این سوال بدهم: هر منطقه می‌توانست به نحوی تفنگ‌داران دریایی را درگیر جنگ کند، با پیروزی‌ها و شکست‌هایی که فقط آن‌ سربازها می‌دانند

ادامه مطلب