مقالات علمی-تحقیقی

وحیدمژده؛ نویسنده‌ای‌ بدون میراث ‌فکری

نویسنده مدتی در وزارت‌خارجه طالبان کارمند بوده‌ است و بارها درکتاب از چشم‌دیدهای خویش نقل کرده، یا هم از طریق روابطی که با طالبان داشته‌، معلومات خویش را تکمیل کرده‌است و از زبان آن‌ها معلومات را در کتاب گنجانیده‌…

ادامه مطلب

۱۲ تا ۱۷ ربیع‌الاول؛ وحدت مسلمین رمز پیروزی و سعادت است

خدا، قرآن، پیامبر و قبله از نقاط اشتراک و اصول امت اسلامی است که اگر بر آن چنگ زده شود، هیچ اختلاف فکری و عقیدتی نمی‌تواند در جامعه اسلامی رخنه کند. اکنون مسلمانان از اصول دور افتاده و به فروع چسپیده‌اند…

ادامه مطلب

فلسفه تعلق «خُمس» به سادات چیست؟

در جوامع سنتی، توتم‌ها عبارت از عالمان دین، سادات، حضرات و پیرها می‌باشند. در جامعه مدرن اما، «توتم»‌ها جنبه غیر مقدس همانند قهرمانان ملی، هنرمندان، ورزشکاران، هالیوود و بالیوود می‌باشد…

ادامه مطلب

آیا انسان در جهان هستی تنهاست؟

انسان تا کنون پیام‌های بسیاری به دوردست‌های کیهان فرستاده است. وقتی از دوردست‌ها صحبت می‌کنیم مقصودمان واقعاً جایی در دوردست ‌هاست. به حدی دور که مدت زمان لازم برای رسیدن پیام به آنجا، از تمام تاریخ تمدن انسان بر روی زمین طولانی‌تر است…

ادامه مطلب

رباعی و زیبایی‌های منحصر به فردش؛ نگاهی به مجموعه شعر «انکار»

چهارمین مجموعه شعر آقای ثاقبی شاعر جوان بلخی گواه این امر است. با این که شاعر چهار مجموعه شعر در طول چندین سال اخیر نشر کرده است ولی به لحاظ زیبایی شناسی نتوانسته است جایگاه خویش را به عنوان شاعر و به صورت خاص رباعی سرا میان شاعران معاصر به دست آورد…

ادامه مطلب

شکست اسلام سیاسی و پویایی تفکر ملی در افغانستان

اگر اسلام سیاسی را منهای اسلام سنتی بگیریم، منهای امام ما ابوحنیفه (رح) بگیریم یعنی اسلام سنتی را معیار قرار بدهیم ولاغیر، اسلام سیاسی همین حالا هم نه پویایی دارد، نه برنامه و نه هم محبوبیت. به طور ساده باید گفت این اسلام سیاسی برخلاف اسلام سنتی نتوانست تشکیل حکومت بدهد‌

ادامه مطلب

نظام جمهوری؛ دشمنان و دوستانش

پنجمین دشمن جمهوری، کاندیداهایی است که کاندید شده‌اند اما قبل از انتخابات ادعای تقلب داشتند، این‌ها مردم را بی‌باور کردند کسانی که لج کردند که ما استیکر نمی‌زنیم و رای هم می‌دهیم کسانی که کاندیدای جمهوری بودند اما از امارت دفاع می‌کردند

ادامه مطلب

مثنوی؛ بزرگترین حماسهٔ روحانیِ بشریّت

مثنوی ساختاری پیچیده و سیّال دارد. بوطیقای روایت و قصّه در آن، پیوسته شکل عوض می‌کند و به هیچ‌روی قابل طبقه‌بندی نیست، هرچند این طبقه‌بندی گسترده و متنوع باشد. سراینده، در هر لحظه‌ای فهمی تازه از روایت دارد و بوطیقای نوی، برای همان لحظه می‌آفریند…

ادامه مطلب

انتخابات و توسعه سیاسی؛ چرا رأی می‌دهیم؟

محرومیت‌های گروهی و نقش رهبران کاریزماتیک حزبی، رفتار سیاسی رأی آنان را تعیین می‌کنند. با وجود هر نیت و اختیار یکی از الگوها برای به دست آوردن قدرت، آنچه که اهمیت دارد، باورمندی به اصل انتخابات به عنوان یک شیوۀ دمکراتیک است. در این شکی نیست که هر جامعه‌ای بر بنیاد واقعیت‌های خودش به انتخابات می‌نگرد

ادامه مطلب

تأملی بر نظام‌های انتخاباتی

اکنون افغانستان در آزمون مهمی قرار دارد. انتخابات یکی از مهم‌ترین پروسه‌های ملی برای تداوم نظام جمهوری است. بحث اصلاح نظام انتخاباتی بارها از سوی سیاسیون و جامعه مدنی مطرح گردیده است اما به آن اعتنایی صورت نگرفته است…

ادامه مطلب

از استعمار تا دمکراسی؛ در افغانستان چه باید کرد؟

اکنون پس از گذار از استعمار انگلیس و سیطرۀ روس، به دمکراسی امریکایی و در شرایطی که افراطیت مذهبی منجر به امارت‌طلبی و خلافت‌خواهی شده است، افغانستان به کدام سمت روان است؟ اوضاع و احوال سیاسی و اجتماعی امروز چه رابطه‌ای با مسیرهای پیموده شدۀ دیروز دارد. آیا بیم آن می‌رود که بار دیگر تاریخ تکرار شود و دمکراسی نوپای ما با سقوط مواجه گردد

ادامه مطلب

مصاحبه کذایی با طلوع‌نیوز؛ عبدالله چانسی برای رهبری ندارد

داکتر عبدالله با مقایسه این سه ایلیت معاصر، خود را محصول شخصیت احمدشاه مسعود و نماد جهاد و مقاومت ملت افغانستان معرفی کرد در حالی که استراتژی خارجی‌ها در افغانستان حذف چهره‌ها و جریانات جهاد و مقاومت در عرصه نظام سازی افغانستان است…

ادامه مطلب

تجددخواهی و لباس

من شخصاً بدین عقیده‌ام كه لباس یک پدیده خنثی نیست؛ بل یک نشانه است. نمایانگر نوع علاقه و دلبستگی عاطفی به یک صورت بندی یا ساختار اجتماعی. لباس‌های روستایی، ارزش‌های روستایی را نمایندگی می‌كند و لباس‌های شهری، ارزش‌های شهری را

ادامه مطلب

تقابل دین و سیاست

سیاست و حکومت در اسلام دارای ماهیت ذاتی نیست؛ بلکه یک امر عارضی است. بدین معنا که پیامبر اسلام بر اساس ویژگی های اخلاقی و اجتماعی خود، به عنوان امین عام و زعیم سیاسی برگزیده شد، نه به خاطر یک ماموریت الهی که هدف اصلی آن تشکیل حکومت باشد…

ادامه مطلب

روز قدس و بیداری جهان اسلام

خیزش و بیداری ملت‌های مسلمان منطقه، به هم ریختن اوضاع اقتصادی در غرب و جنبش اشغال وال‌استریت، اعتصابات و تجمعات در سرزمین‌های اشغالی باعث شده است تا روز قدس، اهمیتی روزافزون بگیرد…

ادامه مطلب

آموزه‌های دینی و سیاست؛ بررسی دیدگاه استاد سیاف

فتوا و دیدگاه استاد سیاف نسبت به حق بودن هردوی آن‌ها، سوالاتی را در افکار عموم، مخصوصاً نسل جوان نسبت به آموزه‌های دینی و سیاست ایجاد و آنان را به تشکیک در این امر واداشته است

ادامه مطلب

صلح یا انارشیزم؛ چه کشورهایی هژمونی امریکا را تهدید می‌کند

ماهیت لیبرال دمکراسی غرب، هر نوع محدودیت را مانع آزادی و مغایر دمکراسی تلقی می‌کند و سازمان ملل به عنوان مجری این استراتژی و هژمونی جهانی بر اساس اصول و ضوابط مورد اجماع جهانی، عملکرد تمام کشورهای عضو را مورد نظارت قرار می‌دهد…

ادامه مطلب

نهادهای مدنی و آینده دمکراسی در افغانستان

به میزان فسادی که در ادارات دولتی وجود دارد، به همان میزان پول‌های فراوانی از طریق نهادهای مدنی حیف و میل شده است. بسیاری کسانی که فعالیت مدنی می‌کنند و پول‌های کلان کشورهای کمک کننده را در اختیار دارند، از لحاظ فکری به فعالیت مدنی باورمند نیست

ادامه مطلب

برده‌داری مدرن در افغانستان؛ از فئودالیزم روستایی تا لیبرالیزم اقتصادی

در گذشته انسان‌ها به‌عنوان برده خرید و فروش می‌شدند و علامت بردگی بر پیشانی داشتند و این قماش اختیاری برای مرگ و زندگی نداشته‌اند. تاریخ برده‌داری، در واقع تاریخ تفاوت‌های طبقاتی و تجمل‌گرایی علیه فقر و بدبختی است

ادامه مطلب

افغانستان و نیاز جدی به پایگاه اطلاعات علمی

این کار باعث می‌شود که مالکیت فکری به ‌شکل ساختارمند آن احترام و حفظ شود. نویسنده‌ها و پژوهشگران در عرصه‌ تکمیل تحقیقات شان با کمبود، نبود و یا هم پراکندگی منابع مواجه نشوند. دانشجویان و اساتید در راستای تحقیقات علمی‌تر و جدی‌تر گام بردارند..

ادامه مطلب

جهانی شدن؛ جنگ سنت و مدرنیته در افغانستان

در واقع یکی از مصادیق و ابزارهای عمده جهانی شدن فرهنگ، شکل‌گیری رسانه‌های جمعی در افغانستان است. رسانه‌ها مردم افغانستان را با منطقه و جهان پیوند داد و این پیوستگی روز به روز در حال استحکام است…

ادامه مطلب

نگاهی به چالش‌های اقتدار سیاسی تاجیک‌ها

تمرکز زندگی تاجیک‌ها در شهر با آن که از یک سو فرصت تبارز برای اقتدار تاجیک‌ها پنداشته می شود؛ اما از سوی دیگر زندگی تاجیک‌ها در شهرها به یک چالش، فراروی بسیج این گروه قومی مبدل شده است…

ادامه مطلب

غزنی؛ هندو و سیک به جای هزاره و پشتون

از طرفی، وکلای هزاره و پشتون هیچ فایده برای غزنی نداشته‌اند. افتتاح یک سرک(جاده) کوچک حتی به خاطر رقابت‌های این‌ها معلق بوده، این دوره که یازده وکیل هزاره بوده، هم هیچ نفع به مردم غزنی اعم از هزاره‌ها نرسیده و آن وقت که هم دره‌ای ما، سلطان‌زوی و رفقایش بودند هم جز ضرر حاصل نداشته‌اند…

ادامه مطلب

چه‌گونه رسانه‌ها ایدئولوژی‌ مان را تغییر می‌دهد؟

اما این دانشمند، به این عقیده است که گاهی رسانه‌ها محتوا را توسط ابزارهای نوین و فنونی رمزگذاری می‌کنند که در راستای تغییر دیدگاه‌های مخاطب تاثیرگذار است…

ادامه مطلب

چه کسانی می‌توانند از دولت انتقاد کنند؟

اما یکی از پرسش‌های حقوقی رسانه‌ای این است که چه‌کسانی می‌توانند انتقاد کنند و چه‌گونه و با چه‌معیارهایی دولت را به نقد گیرند؟

ادامه مطلب